PAŞALAR KÖYÜ
Uşak İli Karahallı İlçesi
KÖYÜN TARİHÇESİ
Paşalar köyü 1844 yılına kadar Osmanlı kayıtlarında Mahmut Paşa köyü olarak görülmektedir. Buradaki Paşa ifadesi, askeri manada paşa ünvanı değildir. Eski dönemlerdeki efendi ve ağırbaşlı çocuklara paşa olarak lakap takılmaktadır. Daha sonra bu lakap isme ilave edilmiştir.
Paşalar köyü kayıtlarını en erken 1530 yılı kayıtlarında görebilmekteyiz. Şöyle ki; Paşalar köyünde bulunan Mahmut Paşa Vakfı ve zaviyesinin ilk kaydı 1530 yılında yapılmıştır. Ancak vakıf ve zaviyenin daha eski yıllarda yapılmış olduğu muhakkaktır. Yeni kurulan bir köye aynı anda vakıf ve zaviye kurmak mümkün değildir. Bir yerleşim merkezinde vakıf kurulabilmesi için toplumun burada uzun yıllar önce yerleşmiş olması ve köklü bir kültüre sahip olması gerekmektedir.
Mahmut Paşa zaviyesi, Şeyh Mahmut Paşa tarafından yaptırılmıştır. Yapılış tarihi kesin olarak belli değildir. Seyyid Şeyh Mahmut Paşa'nın türbesi köyde bulunmaktadır. 1530 yılı kayıtlarında Mahmut Paşa köyü 29 haneli olup nüfusuna dahil bir mücerred, 1 pir-i fani ve 6 vakıf sahibi bulunmaktadır.
OSMANLI DÖNEMİ KAYITLARI
2. Bayezid Döneminde: Köy nüfusu 140 kişi, yıllık vergi 1165 akçadır.
Kanuni Döneminde: Köy nüfusu 139 kişi, yıllık vergi 1973 akçadır.
2. Selim Döneminde: Köy nüfusu 217 kişi, yıllık vergi 2886 akçadır.
O yıllarda köy hasılatı; buğday, arpa, yulaf, burçak, nohut, pamuk ve palamuttur. Ayrıca pekmez öşürü, bostan öşürü, bağ haracı, kovan öşürü, koyun vergisi verilmektedir. Buradan da anlaşılacağı gibi eski dönemlerde Paşalar köyünde zirai faaliyet ve alınan ürünler çeşitliymiş. Ayrıca bağ ve bostan ürünleri oldukça iyi ve verimliymiş.
Tarih içinde Paşalar köyünde yapılan sayımlarda tespit edilen ilginç isimlerden bazıları: Mübariz, Pelvan, Balum, Balhoca, Turbalı, Bahşayiş, Emirşah, İvaz, Müstehap, Hayran, Pirgazi, Mezid, Toyran, Mevni, Özbent, Mimad, Mihal, Karapaşa, İhtiyar ve Ede.
GÜNÜMÜZDE PAŞALAR
Uşak ili Karahallı ilçesine bağlı bir köydür. İlçe merkezine uzaklığı 5 km'dir. İl merkezine uzaklığı ise Karahallı üzerinden 70 km, eski ve kestirme yollardan ise 40 km'dir.
Rakım 870 metre olup Karahallı ilçesinin kuzeybatısında yer almaktadır. Mevcut köy nüfusu 462 kişi, hane sayısı 165'tir. Köy halkı geçimini tarım, dokuma ve hayvancılıkla sağlamaktadır. Ayrıca köyde çok sayıda emekli ikamet etmektedir.
EĞİTİM DURUMU
8 yıllık temel eğitime geçtikten sonra köyde bulunan ilkokul kapatılmıştır. Kapalı bulunan ilkokul binası ile lojmanları halen sağlam ve kullanılır bir durumda boştur. Köyde yaşayan 32 ilköğretim öğrencisi ile 12 lise öğrencisi eğitimlerini Karahallı'da sürdürmektedir. Karahallı'ya geliş ve gidişleri servis vasıtasıyla yapılmaktadır.
SAĞLIK DURUMU
Köy içinde inşaatı bitmek üzere olan bir sağlık ocağı bulunmaktadır. Hayırsever işadamı sayın Naci Arslan'ın yaptırdığı sağlık ocağı inşaatına 2002 yılında başlanmış olup 2004 yılı ortalarında tamamlanarak hizmete gireceği belirtilmiştir. Sağlık ocağında 1 doktor, 1 ebe, 1 sağlık memurunun görev yapacağı tahmin edilmektedir. Sağlık ocağı binasının üst katında bir lojman bulunmaktadır. Ayrıca eski ilkokulun boş bulunan lojmanları da sağlık görevlileri için tahsis edilebilecektir.
GEÇİM KAYNAKLARI
Köyde eski yıllardan beri dokumacılık yapılmaktadır. Halen köyde müteşebbis bir kişinin yaptırdığı bir dokuma atölyesi bulunmaktadır. Tam otomatik makinelerde üretim yapılmaktadır. Üretim azlığı nedeniyle atölyede 5 işçi çalıştırılmaktadır. Ayrıca köy içindeki evlerde 25 dokuma tezgahı ile fason dokuma yapılmaktadır. Köydeki dokumacılık ve bağlı olarak faaliyet 1990 yılından itibaren durma noktasına gelmiş halen de bu şekilde devam etmektedir.
Gene köyde bulunan 2 adet eski el tipi dokuma tezgahı ile hamam peştemalı dokunmaktadır. Bu ürünler Türkiye'nin her yerinde satılmaktadır. 15 yıl önce köyde 50 adet el tezgahının bulunduğu öğrenilmiştir.
HAYVANCILIK VE TARIM
Köyde 200 dönüm palamut koruluğu bulunmaktadır. 600 dönüm ekilebilir durumda tarla vardır. Bu tarlalarda pamuk, nohut ve bostan ekilmektedir. Köyde 1500 dönüm civarında bağ mevcuttur. Ancak 500 dönüm bağda üretim yapılmaktadır. Geri kalan 1000 dönümlük bağ kelemle durumdadır.
Köyde bağcılık eski ve basit usulle yapılmaktadır. Bu usulün bugünkü karşılığı ve anlamı organik tarımdır. Aslında en doğal ve en sağlıklı üretim bu yolla yapılandır. Bağlarda genellikle sofralık üzüm üretilmektedir. Üretimde en büyük pay şaraplık iri kara ile beyaz razaki çeşitlerindedir.
Paşalar köyünün karaparmak ve tilki kuyruğu olarak bilinen üzümleri oldukça tanınmıştır. Bu üzümler bölge pazarlarında satılmaktadır. Genel olarak üretilen üzümler şaraplık olarak tekele ve özele satılmaktadır. Ayrıca kurutulan üzümler de bu yolla satılmaktadır. Köyde her ailenin bir bağı mevcuttur. Bağlar ve tarlalar Banaz çayı kenarındadır. Halen köyde 15 dönümlük bir bağda modern bağcılık uygulaması Türkiye'deki 2. uygulamadır.
KÖYE AİT DİĞER BİLGİLER
Köyün içme suyu Banaz çayı havzasındaki Harlak pınardan gelmektedir. Elektrik enerjisi yeterlidir. Ancak uzun ve aktarmalı hattan gelmesi nedeniyle sık sık enerji kesintisi olmaktadır. Köyün kanalizasyon sistemi çok eskidir. Köyün kanalizasyon sisteminin yenilenmesi gerekmektedir.
Banaz çayı havzasında köylüye ait birçok yeni yazlık türü bina bulunmaktadır. Köyün 2 katlı bir konağı bulunmaktadır. Köy konağının alt katında kahve ve dükkan bulunmaktadır. Üst kat ise muhtarlık hizmetindedir. Köy içinde 2 adet eski köy odası bulunmaktadır. Ancak her ikisi de terk edilmiş durumdadır.
Paşalar köyünün okuma yazma oranı oldukça yüksektir. İftihar edilebilecek sayıda köyde yetişen şahsiyet bulunmaktadır. Yetişenler arasında 1 emekli hava albay, 1 pilot yarbay, 10 avukat, 50 doktor, 15 astsubay, 150 öğretmen, 15 ziraat teknisyeni, uçak ve makine mühendisleri bulunmaktadır. Paşalar köyü öğretmen sayısı ile adeta bir rekora imza atmıştır. Ayrıca İstanbul ve Uşak'ta başarılı birçok iş adamı mevcuttur.
TARİHİ TÜRBE HAKKINDA
Eğitimli insanlar yatağı Mahmut Paşa torunu aydın Paşalar insanları: köy mezarlığındaki en az 500 yıllık tarihi türbe yıkılmak üzere. Lütfen el birliği ile restorasyon veya koruma için girişimde bulunalım. Mahmut Paşa ve ahvadı yaşlı gözlerle size bakıyor adeta beni kurtarın diye sesleniyor.
Araştırma: Mehmet ÇOLAK